Pronunciation
Giriş
Rus alfabesi, Kiril yazısındaki harfleri kullanır. Modern Rus alfabesinde 10’u sesli, 21’i sessiz, 2’si de işaret olmak üzere 33 harf bulunmaktadır.
А а
Б б
В в
Г г
Д д
Е е
Ё ё
Ж ж
З з
И и
Й й
К к
Л л
М м
Н н
О о
П п
Р р
С с
Т т
У у
Ф ф
Х х
Ц ц
Ч ч
Ш ш
Щ щ
ъ
ы
ь
Э э
Ю ю
Я я
2. Sesli Harfler
Rus alfabesinde 10 sesli harf bulunmaktadır.
Harf
IPA
Example
Türkçesi
а
/a/
банк
banka
о
/o/
он
o (eril)
у
/u/
ум
akıl
ы
/ɨ/
сын
oğul
э
/e/
мэр
Belediye başkanı
я
/ja/
мясо
et
ё
/jo/
ёж
kirpi
ю
/ju/
юг
güney
и
/i/
и
ve
е
/je/
текст
metin
3. Sessiz Harfler
Rus alfabesinde 21 sessiz harf bulunmaktadır. Sessiz harflerin çoğu, onu takip eden harfe göre sert veya yumuşak ses oluşturur.
- Sessiz harften sonra “а, о, у, э, ы” harflerinden biri gelirse, sert bir ses elde edilir.
- Sessiz harften sonra “я, ё, ю, е, и, ь”, harflerinden biri gelirse, yumuşak bir ses elde edilir.
Sert-yumuşak harf çiftleri şu şekildedir:
п
/p/
/p'/
папа (Putin)
пиво (bira)
б
/b/
/b'/
банк (banka)
белый (beyaz)
ф
/f/
/f'/
флаг (bayrak)
Фёдор (Fyodor)
в
/v/
/v'/
ваза (vazo)
связь (bağlantı)
к
/k/
/k'/
кофе (kahve)
Tокио (Tokyo)
г
/g/
/g'/
газ (gaz)
гитара (gitar)
т
/t/
/t'/
тут (burada)
тётя (teyze)
д
/d/
/d'/
да (evet)
дядя (amca)
с
/s/
/s'/
суп (çorba)
сестра (kız kardeş)
з
/z/
/z'/
зуб (diş)
зима (kış)
х
/x/
/x'/
хоккей (hokey)
химия (kimya)
м
/m/
/m'/
мама (anne)
месяц (ay)
н
/n/
/n'/
нос (burun)
нет (hayır)
л
/ɫ/
/ɫ'/
лампа (lamba)
лифт (asansör)
р
/r/
/r'/
роза (gül)
рис (pirinç)
Aşağıdaki sessiz harfler sadece sert ses oluşturabilirler:
ш
/ʃ/
шампунь (Şampuan)
ж
/ʒ/
жизнь (Hayat)
ц
/ts/
царь (Çar)
Aşağıdaki sessiz harfler sadece yumuşak ses oluşturabilirler:
ч
/ʧ/
час (Saat)
щ
/ʃʧ/
щека (Yanak)
й
/j/
май (Mayıs)
4. ь, ъ işaretleri
“ь, ъ” işaretleri hiçbir zaman telaffuz edilmez. Sessiz harflerin sertlik/yumuşaklık durumunu belirlemenin yanında, sessiz harf ile onu takip eden sesli harfin seslerini ayırma görevi de görür. Örneğin:
Soft sign “ь”
статья
/stʌt’ˈja/
Hard sign “ъ”
съезд
/sjˈest/
5. Sesli Azaltımı (vurgusuz sesli) Kuralları
Birden fazla hecesi olan bir sözcükte, diğer hecelere göre daha üstüne basarak okunan/telaffuz edilen heceye sözcüğün vurgu hecesi adı verilir. Rusça sözcüklerde vurgu belirli bir kalıba göre yapılmaz. Çok heceli bir sözcükte vurgusuz okunan seslilerin telaffuzu hafif değişiklik gösterebilir, örneğin yalın haldeki "окнó" (pencere) sözcüğünde iki hecede de "o" harfi bulunmasına rağmen, vurgu ikinci "o" harfinde olduğu için, birinci "o" harfi, "a" gibi okunur. Buna sesli azaltımı adı verilir. Türkçe yazıldığı gibi okunduğu için buna benzer bir durum Türkçede yoktur.
“A” ve “o” seslileri için sesli azaltım kuralları
① “а, o” harfleri vurgudan hemen önceki hecede ya da vurgusuz başlangıç hecesinde bulunuyorlarsa, daha zayıf biçimde okunurlar, / ʌ / gibi.
банан
/bʌnˈan/
оно
/ʌnˈo/
② “а, о” harfleri vurgu hecesinde değillerse ve 1.maddedeki duruma da uymuyorlarsa, / ə / olarak okunurlar:
лампа
/lˈampə/
космос
/kˈosməs/
“е” ve “я” seslileri için sesli azaltım kuralları:
① “е, я” seslileri vurgudan hemen önceki hecede veya vurgusuz başlangıç hecesinde bulunuyorlarsa daha zayıf okunurlar, / и / gibi:
сестра
/sistrˈa/
язык
/jɪzˈɨk/
② “е, я” seslileri vurgulu hecede değillerse ve 1. Maddedeki duruma da uymuyorlarsa, / jə / olarak okunurlar:
море
/mˈori/
дядя
/djadjə/
6. Sabit çiftler
Aşağıdaki sessiz-sesli çiftlerinin telaffuzları sabittir (değişmezdir):
ши
/шы/
ошибка (hata)
ше
/шэ/
шеф (şef)
жи
/ʒы/
жизнь (Hayat)
же
/ʒэ/
тоже (de (dahi anlamında))



